محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )

435

در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )

جنگ صفين دومى بودند و خود در روزهاى آخر كه انتظار مرگ را مىكشيد ، مىفرمود : « پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله ، به من گفته بود كه پيش از مرگ از من فرمان خواهند برد و آن‌گاه ريش من از خون سرم رنگين خواهد شد و اين حكمى قطعى است . » « 1 » ( فلبثتم بعده ما شاء اللّه حتّى يطلع اللّه لكم من يجمعكم و يضمّ نشركم ) گفته شده كه اين بند ، اشاره به ظهور دولت بنى عباس دارد و برخى نيز آن را درباره امام مهدى عجل اللّه تعالى فرجه الشّريف دانسته‌اند . . . ضرورتى نيست كه منظور از گردهم‌آيى و وحدت كلمه را در اين بند ، سياسى يا نظامى بدانيم تا ناگزير به تفسير آن درباره امام مهدى عجل اللّه تعالى فرجه الشريف يا دولت عباسيان باشيم ؛ بلكه ممكن است منظور وحدت كلمه بر مبناى حق و ولايت باشد كه در زمان صادقين عليهما السّلام رخ داد . بند بعدى خطبه نيز اين نظر را تاييد مىكند : ( إنّ مثل آل محمّد صلّى اللّه عليه و آله كمثل نجوم السّماء ) و نيز : ( و أراكم ما كنتم تأملون ) به سوى خاندان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بازگشته و از فيض دانشهايشان بهره خواهيد برد . ( فلا تطعنوا في عين مقبل ) طمع نكنيد كه پس از من ، كسى مانند من بر شما حكم راند كه اين امرى دست‌نيافتنى است . ( و لا تيأسوا من مدبر ) از هدايت ما خاندان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نوميد نشويد كه اگر پس از من كسى از خاندان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله حكومت سياسى را به‌عهده نگيرد ، در عوض آنان ، امامان هدايتگر

--> - الإمامة و السياسة : 1 / 165 . در روايت ديگرى از آمدن روسا و اشراف قبايل گوناگون به همراه چهل هزار سرباز و آمدن شانزده هزار سرباز از موالى و بردگان نزد امام عليه السّلام خبر داده شده است . نك : تاريخ طبرى : 4 / 59 ؛ الامامة و السياسة : 1 / 166 . ( 1 ) . اين حديث به سلسله سندهاى فراوانى از راههاى گوناگونى نقل شده است . نك : البداية و النهاية : 6 / 218 ؛ كنز العمال : 11 / 297 ؛ تاريخ طبرى : 2 / 261 .